Automatisch remmen, rijstrookassistentie: zijn rijhulpsystemen te snel verplicht
Terwijl Europa rijhulpsystemen verplicht, volgt de evaluatie van hun echte impact in het dagelijks verkeer pas nu. Opvallend genoeg komt dat onderzoek van een onafhankelijke, Belgische organisatie. Een verrassend initiatief, waarvan we de resultaten met veel belangstelling afwachten. Al blijft de vraag of Brussel er ook naar zal luisteren.
De voorbije jaren heeft de Europese Unie de technologische vereisten van nieuwe auto’s grondig aangepast. Automatische noodrem, intelligente snelheidsassistentie, waarschuwingen bij vermoeidheid of afleiding, systemen die ingrijpen om de rijstrook te behouden in kritieke situaties: deze geavanceerde rijhulpsystemen (ADAS) zijn vandaag verplicht. Daarmee hoopt Europa op minder ongevallen en meer verkeersveiligheid op grote schaal.
Op papier beloven deze systemen menselijke fouten te compenseren, te anticiperen op gevaren en sneller te reageren dan een bestuurder. Maar naarmate ze algemener worden, stellen steeds meer automobilisten en waarnemers zich vragen bij hun betrouwbaarheid in het verkeer.
Onvoorspelbaar
In werkelijkheid zijn er maar weinig studies die rijhulpsystemen grondig evalueren. Sommige komen van verzekeraars, andere uit de Verenigde Staten, waar de afstellingen anders zijn. Er verschijnen wel volop onderzoeken die klachten en negatieve ervaringen van bestuurders bundelen.
Terwijl verkeersinstituut VIAS in België al eerdere vaststellingen deed, brengt VAB vandaag concrete incidenten in kaart die door bestuurders gemeld werden. Eén fenomeen springt daarbij in het oog: onbedoeld remmen, vaak omschreven als ‘fantoomremmen’. Het betekent dat een auto plots brutaal afremt, soms zelfs tot stilstand, zonder zichtbaar obstakel op de weg. Op autosnelwegen of andere snelle wegen kan dat bijzonder gevaarlijk zijn. En het blijft niet bij dat ene probleem. Ook andere rijhulpsystemen kunnen ongepast ingrijpen.
Start van Belgische studie
Die vaststellingen brachten mobiliteitsorganisatie VAB ertoe een onafhankelijke studie op te starten om de frequentie en omstandigheden van zulke defecten methodisch te analyseren. Voor zover bekend is dat een primeur. Het doel is niet om het principe van rijhulpsystemen in vraag te stellen, maar om hun operationele betrouwbaarheid in reële situaties te meten. Dat is alvast een (goed) begin.
De meeste bestaande studies focussen vooral op de theoretische doeltreffendheid van rijhulpsystemen en hun bijdrage aan het verminderen van ongevallen. Methodische analyses van storingen en ongepaste ingrepen blijven zeldzaam, omdat gebruiksdata meestal bij de constructeurs zitten en moeilijk publiek toegankelijk zijn.
Eén punt komt nu al naar voren volgens VAB: rijhulpsystemen functioneren nooit op zichzelf. Ze steunen op een combinatie van sensoren, camera’s, kaarten en regelgeving. Maar de Europese weginfrastructuur biedt lang niet altijd een perfect leesbare omgeving voor zulke systemen. Met andere woorden: de fout is niet alleen technologisch, maar ook systemisch en contextueel.
Legt Europa te snel verplichtingen op?
Daar krijgt het debat een politieke dimensie. De snelle veralgemening van deze systemen roept een fundamentele vraag op: gingen voldoende diepgaande impactstudies vooraf aan hun wettelijke verplichting? Of volstond de theoretische veiligheidsbelofte om ze massaal uit te rollen?
In Frankrijk leidde een ernstig ongeval door onverklaarbaar automatisch remmen tot een nationaal onderzoek van het ministerie van Transport. Officiële conclusies zijn er nog niet, maar het initiatief wijst wel op een duidelijke koerswijziging: het is belangrijk om niet alleen de theorie, maar ook de werkelijke effecten op het terrein te begrijpen. Misschien moeten de systemen bijgestuurd worden, al hangt dat uiteindelijk af van Europa. In dat opzicht mag VAB nu al op een voorzichtig applaus rekenen voor zijn initiatief om rijhulpsystemen empirisch te evalueren. Voor sommige van die systemen tast men vandaag immers nog volop in het duister. Wanneer de resultaten bekend raken, is nog niet duidelijk. We houden je op de hoogte.
Bron www.gocar.be